Cách chữa bệnh vôi hóa cột sống ở người cao tuổi

Thoái hóa đốt sống (THCS) là một bệnh rất phổ quát, gặp cả ở nam và phụ nữ, nhưng đặc biệt hay gặp ở những người nhiều tuổi. Là tổn thương mạn tính dạng thoái hóa của các thân đốt sống và đĩa đốt sống nằm giữa các đốt sống cùng các dây chằng cột sống. Nếu để lâu không được chú tâm điều trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê bì tứ chi, teo cơ, đi lại khó khăn hoặc liệt các chi không vận động được.

thoai-hoa-dot-song-co

     Đoạn cột sống hay bị thoái hóa nhất là vùng cột sống cổ và cột sống dây lưng – là những vùng linh hoạt nhất của cột sống, nhưng hay phải chịu trọng tải và phải vận động nhiều nhất. Đĩa đốt sống nằm giữa hai thân đốt sống bị tổn thương trước hết. Từ độ tuổi ngoài 30, đĩa đốt sống bắt đầu bị thoái hóa, nhân nhày sẽ bị mất nước, vòng sợi bao quanh nhân nhày bị rách, đĩa xương sống bị thoát vị, xẹp xuống, có thể thoát vị ra phía sau thân đốt sống, gây đè nén tâm thần, gây đau và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đi lại cũng như sinh hoạt hàng ngày của người bệnh. Mâm đốt sống bị xơ, rìa mâm sống mọc ra các gai cột sống. Cơ cạnh cột sống cũng bị co cứng, dây chằng cạnh cột sống cũng bị co kéo quá mức, là nguyên nhân gây ra cột sống bị biến dạng, thường bị vẹo về một phía.
Nguyên do chính của vôi hóa xương đốt sống
nguyên do chính THCS là do tuổi tác; ngoài ra còn do chấn thương như sau ngã, tai nạn và do nghề phải sử dụng nhiều cột sống như mang vác, bưng bê, nhấc xách các đồ vật; do thiếu dinh dưỡng hoặc một số bệnh cột sống mắc phải như viêm đốt sống đĩa đốt sống, đau thần kinh tọa, kì quái cột sống… Không những thế, những người bị thừa cân, đái tháo đường, suy giáp, cường cận giáp, gút cũng dễ mắc THCS sớm. Một số nhân tố khiến quá trình thoái hóa khớp xảy ra nhanh hơn là di truyền (cha mẹ có người bị thoái hóa khớp); dinh dưỡng (ăn uống không chất dinh dưỡng để xây dựng khung xương khớp hoàn chỉnh); cần lao vất vả từ bé, mang vác vật nặng, tập các loại thể thao nặng làm tăng trọng tải lên khớp và là nguyên nhân gây ra khớp bị thoái hóa sớm; thiếu vận động kéo dài như đứng quá lâu, ngồi nhiều vô kể hoặc luôn phải làm việc ở một tư thế gò bó cũng là nguyên tố nguy cơ gây THCS.
     Đối với thoái hóa xương cột sống thắt lưng, có 3 thể lâm sàng lệ thuộc vào chừng độ tổn thương của đĩa cột sống:
Thể thứ nhất là đau lưng cấp tính. Đau xuất hiện sau một động tác mạnh, đột ngột và trái dáng điệu. Bệnh nhân có dáng điệu chống đau như lom khom, lệch cột sống. Đau có thể khỏi dần sau 1 – 2 tuần.
Thể thứ hai là đau thắt lưng kinh niên, thường đau ê ẩm vùng thắt lưng, hay bị tái phát do đĩa đốt sống thoái hóa nhiều, sức đàn hồi của đĩa đốt sống kém, giảm năng lực chịu lực, có phần trồi ra phía sau kích thích các nhánh tâm thần.
Thể thứ ba là đau điếng lưng kết hợp với đau tâm thần tọa một hay hai bên. Bệnh nhân đau cột sống dây lưng, lan xuống mông, mặt sau ngoài đùi, khoeo, cẳng chân, có thể lan xuống tận gót chân hay các ngón chân. Nếu bị thoái hóa xương cột sống cổ thì đau đốn ở vùng cổ gáy. Đau có thể lan lên phía sau đầu hay thậm chí đau phía hốc mắt (người bệnh có thể thấy nuốt khó, thường được hay chẩn đoán nhầm là loạn cảm họng). Khi có dấu hiệu chèn ép rễ tâm thần cánh tay thì thấy đau đốt sống cổ lan xuống vai, tay. Nếu để lâu không được chú tâm chữa trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê bì, teo cơ tay, do thương tổn các rễ thần kinh cổ chi phối cánh tay. Một vài bệnh nhân có thể bị liệt khi bị chèn ép tủy cổ. Cảm giác khó chịu khiến bệnh nhân mất ăn mất ngủ, gầy sút và có tâm lý buồn chán, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc.

 Cần làm gì khi bị THCS?
Khi đau dây lưng cấp, bệnh nhân cần nằm nghỉ tại giường trong vài ngày, dùng các thuốc giảm đau như paracetamol, thuốc kháng viêm non – steroid như ibuprofen, celebrex, thuốc tăng cường sụn khớp như glucosamin sulfat… (Uống thuốc sau khi ăn và uống với nhiều nước để tránh tác dụng phụ trên đường tiêu hóa). Có thể mát xa, bấm huyệt nhẽ nhõm vùng cột sống bị tổn thương phối hợp vật lý trị liệu như  đắp paraffin, hồng ngoại, túi chườm… Khi đi lại, cần dùng thiết bị hộ giùm như gậy, khung chống, đai lưng. Khi đau nhiều mà chưa có điều kiện đi khám bác sĩ thì nên nghỉ ngơi tại giường, giới hạn vận động nặng, massage, sử dụng kem bôi thuốc kháng viêm non-steroid hoặc uống thuốc giảm đau như paracetamol. Khi cơn đau đã giảm, có thể tập thể dục nhẽ nhõm. Khi đi khám bác sĩ và đã có chỉ định điều trị thì nên kiên trì và chịu khó uống thuốc. Bệnh nhân cần xác định đây là bệnh mãn tính và phải chữa trị lâu dài.
     Giới hạn các hệ quả của bệnh THCS
Cần phòng bệnh THCS ngay từ khi còn nhỏ. Ăn nhiều thực phẩm giàu các chất chống oxy hóa như vitamin C và E có nhiều trong các loại rau, quả. Người nhiều tuổi nên uống bổ sung vitamin D và canxi hằng ngày để cột sống chắc khỏe. Luôn giữ tác phong đúng ngay cả khi nằm ngủ, ngồi, đứng. Tập thể dục thẳng giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, giúp cho sụn khớp mở mang. Để ngừa THCS thắt lưng, có thể tập một vài động tác các cơ vùng lưng dưới như tập nghiêng xương chậu, tập cơ bụng, tập khối cơ cạnh sống. Có thể đi bộ, tập thái cực quyền, khi ngủ không nên kê gối quá cao. Khi đã bị vôi hóa cột sống thì tốt nhất là tuân các chế độ điều trị do thầy thuốc chuyên khoa thăm khám và chỉ định.

Leave a Reply